BAJETI

Wewe ni sawa na kila mtu kama ukifikiri hivyo, lakini ukifikiri tofauti basi ndivyo ulivyo. 

Kila inapofika katikati ya mwezi watu wengi hujiuliza nini wamefanya kutokana na mshahara wao. Wengine huhisi kama vile hawakupata kipato chochote, kwa vile huwa hawana kilichobaki. Hayo yote hutukuta kwasababu hatuna utaratibu katika matumizi ya fedha zetu.

Kuwa huru kiuchumi haitegemei kiasi gani cha fedha unapata kila mwezi au mwaka, bali ni namna unavyotumia fedha hizo katika njia inayofaa. Namna pekee ya kukuwezesha kutumia fedha zako kwa utaratibu ni kutengeneza bajeti yako;utaratibu wa matumizi yako ya fedha.

Kutengeneza bajeti yako binafsi sio kitu kigumu sana na wala haikuhitaji kuwa na digrii, wala hauhitaji kuwa na sifa za ajabu. Kwa kweli bajeti ni mlolongo wa mapato na matumizi na wala sio kitu kingine.

Unahitaji kujua Kipato chako

Kabla ya kuanza kuandaa bajeti yako unahitaji kujua kipato chako kwa sasa. Chukua karatasi na andika mapato yako yote ambayo una uhakika nayo kila mwezi na zidisha mara 12, tarakimu unayoipata ndio kipato chako cha mwaka na hicho ndio kiasi kitakachukuwezesha kuishi kwa mwaka mzima.

kwa hiyo ni jukumu lako sasa kujikwamua kiuchumi kwa kupangilia jinsi gani utatumia kipato chako hicho.

Vipi kuhusu matumizi yako

Hebu chukua karatasi 12 tena na andika jina la kila mwezi katika karatasi hizo. Chukua karatasi ya januari na andika matumizi yote unayotegemea kutumia katika mwezi huo. Nafikiri hilo pia halitakuwa gumu kwani kila mtu anajua kiasi gani anatumia kila mwezi na kwa vitu gani.

Kwa hakika matumizi yetu yamegawanyika katika sehemu zifuatazo

1. Matumizi ya lazima ambayo hayabadiliki mara kwa mara.

kodi ya nyumba,

mkopo,

bima,

ada ya shule,

ada za usajiri nk.

2. Matumizi ya lazima ambayo hubadilika.

Nauri,

Umeme,

Simu,

Chakula,

Matibabu,

Akiba,nk.

3. Matumizi yasiyo ya lazima.

Nguo,

Magazeti,

Zawadi za sikukuu,

Pombe,

Sigara,nk

Jumlisha matumizi ya sehemu zote hizo tatu hapo juu kwa kila mwezi, na hiyo ndio gharama ya wewe kuishi kwa mwaka.

Je unaishi au unasindikiza wengine

Unaweza kujua kama unaishi endapo kipato chako kinazidi gharama ya matumizi yako kwa mwaka.

Lakini pia unaweza kufanya mabadiliko

Angalia hizo sehemu tatu za matumizi hapo juu. Namna pekee ya kukufanya uishi ni kwa kuwa na kipato kikubwa na matumizi kidogo, kwa hiyo njia pekee ni kupunguza matumizi ili kuwa na fedha za ziada.

Sehemu pekee ambapo tunaweza kufanya mabadiliko ni namba 2 na 3 kwani kufanya mabadiliko katika namba 1 huweza pia kuathiri maisha yetu. Matumizi ya lazima ambayo hubadilika na matumizi yasiyo ya lazima huwaingiza watu katika matatizo makubwa sana kufanya maamuzi na ni katika sehemu hii ambapo watu wangeweza kujipatia kipato cha ziada.

Bila kupangilia matumizi ya fedha watu wengi hujikita katika kununua hata vitu wasivyovihitaji, na hivyo kujikuta hawana akiba. Wataalamu wengi wa mambo ya uchumi wanashauri mtu atunze 10% ya kipato chake, hivyo upatapo kipato tenga fedha kwaajili ya matumizi ya lazima yasiyobadilika na weka akiba ndipo uanze matumizi kwa vitu vinavyobadilika na kwa vile visivyo vya lazima kwani hata tukivikosa bado tunaweza kuishi. Kama usipofanya hivyo utaendelea kuishi kwa shida na maumivu.

Namana ya kupunguza matumizi

·         Tumia kile ulicho nacho tu kwa makini.

·         Usitumie chote upatacho leo ili uweze kutumia na kesho hadi kifo chako.

·         Punguza matumizi kwa vitu kama sigara,vinywaji, mikate, keki, chokoleti, simu nk.

·         Matumizi ya gali kama unalo.

·         Nguo.

·         Matamasha na starehe

Sio nia yangu kuwazuia watu wasifanye starehe hata kidogo; hapana nia ni kuwafanya watu wawe na nidhamu katika matumizi yao ya fedha na huko ndio kuweka maisha yako katika msimamo kwa kufanya maamuzi ya busara. Unahitajika kujijengea nidhamu ya hali ya juu na kuhitajika kufanya maamuzi ambayo wakati mwingine yatakuwa ni magumu, namna pekee ya kubadilisha maisha yako ni kwa wewe kubadilika na hata kama kipato chako ni kidogo hamna shida utafika tu maadamu ukibadilika. Namna pekee ya kufanikiwa kiuchumi ni kupunguza matumizi ili kuwa na kipato cha ziada la bila hivyo utakuwa unashika kisu katika makali na ukiwaza ni lini mpini wa kisu utavutwa.